کدام دست، کدام دستکش — و چرا «دستکش کار» یک قلم کالا نیست
روی اکثر لیستهای تدارکاتی که به دست ما میرسد یک ردیف هست به اسم «دستکش کار»، با تیراژ چهاررقمی و بدون یک کلمه توضیح بیشتر. آن ردیف بین دستکش نخی ساده و دستکش بوتیل ضداسید هیچ تفکیکی قائل نیست، در حالی که این دو جز شکل ظاهری هیچ اشتراکی ندارند — نه مادهی اولیه، نه استاندارد، نه خط تولید.
دستکش، برخلاف کلاه و کفش، یک محصول نیست؛ شش خانوادهی جداست. اولین کاری که با هر استعلام میکنیم، تبدیل «دستکش کار» به یکی از این ردیفهاست و معیارش هم یک سؤال ساده است: کف دست کارگر با چه چیزی تماس دارد؟ لبهی تیز، حرارت، مادهی شیمیایی، ولتاژ، ارتعاش، یا فقط سایش و کثیفی. جدول زیر همان تبدیل است، به شکلی که بشود مستقیم در ارزیابی ریسک نوشت.
| خطر محیط کار | تجهیز لازم | استاندارد | شدت |
|---|---|---|---|
| برشکاری و جابهجایی ورق فولادی، لبهی پلیسهدار و براده | بافت HPPE با مغز فولادی، پوشش نیتریل کفمواج | EN 388 · برش TDM سطح D یا E |
|
| مونتاژ و بستن پیچهای ریز، نیاز به حس نوک انگشت | بافت ۱۵ یا ۱۸ گیج با پوشش نازک پلیاورتان | EN 388 · EN ISO 21420 مهارت سطح ۵ |
|
| تعمیر پمپ و گیربکس، دست دائم در روغن و گازوئیل | پوشش نیتریل شنی روی بافت پلیاستر | EN 388 · سایش سطح ۴ |
|
| کار روی تابلو فشار ضعیف و تعویض کنتاکتور | دستکش عایق لاستیکی کلاس ۰۰ یا ۰ با رویهی چرمی | IEC 60903 |
|
| جوشکاری برق و برش هوا-گاز، جرقه و پاشش فلز مذاب | دستکش چرم صنعتی ساقبلند با دوخت نخ آرامیدی | EN 12477 نوع A · EN 407 |
|
| انتقال و رقیقسازی اسید و قلیای صنعتی | دستکش نئوپرن یا بوتیل ساقبلند ۴۵ سانتیمتری | EN ISO 374-1 تیپ A |
|
| تخریب با چکش بادی و فرز، لرزش دست و بازو در شیفت طولانی | دستکش ضدارتعاش با بالشتک ژل روی کف | EN ISO 10819 |
|
| نمونهبرداری آزمایشگاه و درمانگاه صنعتی | دستکش نیتریل یکبارمصرف بدون پودر | EN ISO 374-5 · نشان VIRUS |
«ضدبرش» یک بازهی بسیار پهن است: از سطح A که جلوی لبهی یک ورق کاغذ را میگیرد تا سطح F که برای شیشهبری است. اگر در شرح فنی فقط همین کلمه بیاید، پیشنهاددهندهی ارزانتر با سطح A برنده میشود و از نظر حقوقی هم حق با اوست. حداقل چیزی که باید بنویسید، کد کامل EN 388 با هر شش موقعیت است — مثلاً 4X43D و در صورت نیاز حرف P.
کد EN 388 را خودتان بخوانید — چهار عدد و دو حرف
اگر فقط یک چیز از این صفحه با خودتان ببرید، همین بخش باشد.
زیر پیکتوگرام چکش، روی هر دستکش مکانیکی شش موقعیت هست: چهار رقم، یک حرف و — اگر آزمون ضربه داده باشد — حرف P. ترتیبشان ثابت است و هیچوقت جابهجا نمیشود. رقمی که X است یعنی آزمون انجام نشده یا نتیجهاش معتبر نیست؛ 0 یعنی آزمون انجام شده و نمونه حتی پایینترین سطح را نگرفته. این دو اصلاً یکی نیستند و در ارزیابی فنی هم یکی حساب نمیشوند.
| موقعیت | چه چیزی را میسنجد | دامنه | معنی بالاترین سطح |
|---|---|---|---|
| ۱ | سایش — دور چرخش کاغذ سنباده تا سوراخ شدن نمونه | ۰ تا ۴ | سطح ۴ برابر ۸۰۰۰ دور |
| ۲ | برش با تیغهی گردان، آزمون Coup | ۰ تا ۵ یا X | سطح ۵ برابر شاخص ۲۰ |
| ۳ | پارگی — نیروی لازم برای پاره کردن نمونه | ۰ تا ۴ | سطح ۴ برابر ۷۵ نیوتن |
| ۴ | سوراخ شدن — نیروی سوزن استاندارد | ۰ تا ۴ | سطح ۴ برابر ۱۵۰ نیوتن |
| ۵ | برش TDM مطابق EN ISO 13997 | A تا F | F یعنی ۳۰ نیوتن و بالاتر |
| ۶ | ضربه به پشت دست، به روش EN 13594 | P یا هیچ | P یعنی میانگین نیروی منتقلشده زیر ۷ کیلونیوتن |
موقعیتهای ۵ و ۶ در ویرایش ۲۰۱۶ اضافه شدند. اگر روی دستکشی فقط چهار رقم دیدید، یا برچسب مال ویرایش قدیمی است یا آزمون TDM اصلاً انجام نشده؛ در هر دو حالت آن دستکش را نمیشود با دستکش دارای حرف برش مقایسه کرد.
EN ISO 13997 و سطوح ANSI/ISEA 105 تقریباً روی هم میافتند، چون هر دو از یک آزمون میآیند و فقط واحدشان فرق دارد — نیوتن در برابر گرم. اما آزمون تیغهی گردان روی این محور جا نمیگیرد: باند هاشورخورده بازهای است که نمونههای «سطح ۵» برگشتی از انبار خودمان در آزمون TDM نشان دادهاند، نه یک تبدیل استاندارد.این پرتکرارترین سوءتفاهم فروش در این دسته است. عدد ۵ در موقعیت دوم نتیجهی آزمون تیغهی گردان است: یک تیغهی گرد با بار ثابت. الیاف شیشه و مغز فولادی این تیغه را کند میکنند و همانجا نتیجه بیاعتبار میشود؛ برای همین در ویرایش ۲۰۱۶ بهجای عدد، X مینشیند و مرجع، آزمون TDM است. A5 هم مال ANSI/ISEA 105 است و با گرم اندازهگیری میشود. هر برگهی فنی که این دو را معادل هم گذاشته باشد، بقیهاش را هم با شک بخوانید.
بافت، گیج و پوشش — دستکش از کجا خراب میشود
دستکش ضدبرش از جایی که فکر میکنید پاره نمیشود. در نمونههای برگشتی، الیاف تقریباً همیشه سالم است؛ چیزی که تمام شده، پوشش نوک انگشت شست و اشاره است. یعنی عمر دستکش را عملاً پوشش تعیین میکند نه بافت، و بیشتر بحثهای خرید دقیقاً روی چیزی متمرکز میشود که تعیینکننده نیست.
پایهی بیشتر دستکشهای ضدبرش امروزی. خنک است، نرم است و کارگر پسش نمیزند. ضعف بزرگش حرارت است؛ نزدیک قطعهی داغ و جرقهی جوش اصلاً سراغش نروید.
برش و حرارت را با هم میگیرد و در تماس با شعله ذوب نمیشود، زغال میشود. در برابر نور خورشید و ترکیبات کلردار ضعیف است: دستکش آرامیدی که یک تابستان روی داشبورد وانت مانده، دیگر همان دستکش نیست.
برای رساندن بافت به سطح E و F، داخل نخ یک مغز فولادی یا فیلامنت شیشه میگذارند. سطح برش بالا میرود و راحتی پایین میآید. فیلامنت شیشهی شکسته پوست حساس را میخاراند — این را قبل از پرو به کارگر بگویید، نه بعد از تحویل تیراژ.
کاریترین پوشش برای صنعت ایران: با روغن و گریس کنار میآید و سایش را خوب تحمل میکند. بافت کفمواج در روغن سبک بهتر میچسبد و بافت شنی در روغن سنگین. نوع صاف و براقش را برای کار روغنی نخرید.
نازکترین پوشش و بهترین حس نوک انگشت؛ برای مونتاژ، الکترونیک و انبارگردانی عالی است. در روغن و آب داغ زود وا میدهد و در کار سنگین حتی یک ماه هم دوام نمیآورد.
قلمرو دستکش شیمیایی. بوتیل در برابر اسید نیتریک و کتونها بهترین است و در برابر حلالهای نفتی ضعیف؛ نئوپرن حد وسط و اقتصادیتر. هیچکدام همهکاره نیستند و هر ادعای همهکاره بودن در این خانواده، خودش علامت خطر است.
گیج، تعداد سوزن در هر اینچ ماشین بافندگی است و مستقیم روی دو چیز اثر میگذارد: ضخامت و مهارت انگشتی. ۷ گیج یعنی بافت کلفت و گرم برای کار سنگین در سرما؛ ۱۳ گیج نقطهی تعادل بازار ایران است؛ ۱۵ و ۱۸ گیج برای کاری که کارگر باید با دستکش مهرهی M6 را ببندد. ما ۱۳ و ۱۵ را روی ماشین خودمان میبافیم. ۱۸ گیج را فقط با سفارش قطعی روی ماشین میبریم، چون تیراژ زیر ۵۰۰ جفت هزینهی تعویض سوزن را جبران نمیکند و این را از اول میگوییم تا بعداً سر زمان تحویل بحث نشود.
| پوشش | چنگش روی سطح خشک | چنگش روی سطح روغنی | کجا اشتباه است |
|---|---|---|---|
PU نازک | خوب | ضعیف | کار روغنی و سطح داغ |
| نیتریل صاف | متوسط | متوسط | جایی که چنگش حیاتی است |
| نیتریل کفمواج (فوم) | خیلی خوب | خوب | تماس مستقیم با حلال |
| نیتریل شنی | خوب | خیلی خوب | کار ظریف و مونتاژ |
| لاتکس چیندار | عالی روی سطح زبر | ضعیف | محیط روغنی و افراد حساس به لاتکس |
PVC غوطهای | متوسط | خوب | سرمای زیر صفر؛ سفت میشود |
این جدول برای پوشش کف است، نه برای دستکش شیمیایی. دستکش با پوشش کف هرگز حفاظت شیمیایی تعریفشده ندارد، چون پشت دست و مچ اصلاً پوشش ندارند و ماده از همانجا وارد میشود.
سطح برش دستکشی که در جیب کارگر است، صفر است. قبل از اینکه سطح را ببرید بالا، یک هفته نمونه بدهید دست همان آدمی که قرار است هشت ساعت با آن کار کند.
قاعدهای که در مرحلهی انتخاب نمونه رعایت میکنیم
دستکش نخی با خال PVC پرفروشترین قلم این بازار است و ما هم میبافیمش. اما جایش در ردیف «سایش و کثیفی» است، نه ضدبرش. نخ پنبهای در برابر لبهی تیز عملاً هیچ مقاومتی ندارد و اگر در برگهی تحویل PPE بهعنوان حفاظت در برابر برش ثبت شود، در پروندهی حادثه به ضرر خودتان تمام میشود. ما در پیشفاکتور، این قلم را زیر عنوان دستکش کار عمومی مینویسیم.
دو خانوادهای که حدس زدنشان حادثه میسازد: شیمیایی و عایق برق
این دو خانواده در دستهبندی مقررات اروپایی تجهیزات حفاظت فردی، رده ۳ هستند؛ یعنی خطری که نتیجهاش برگشتناپذیر یا کشنده است. برای رده ۳ صرف داشتن علامت CE کافی نیست: باید شمارهی چهاررقمی نهاد اعلامشده کنار CE باشد و همان نهاد، تولید را زیر نظارت دورهای داشته باشد. این بند را در استعلام دولتی بنویسید؛ بخش بزرگی از اقلام بازار همینجا کنار میروند.
دستکش شیمیایی: تیپ A، B و C و حرفهایی که همه چیز را تعیین میکنند
EN ISO 374-1 دستکش را بر اساس اینکه در برابر چند ماده و چقدر دوام آورده به سه تیپ تقسیم میکند. زیر پیکتوگرام ارلن، حرفهایی حک میشود که هرکدام یک مادهی آزمون مشخص است. دستکشی که حرف L دارد در برابر اسید سولفوریک ۹۶٪ آزمون شده؛ اگر کار شما با اسید نیتریک است، آن حرف هیچ کمکی نمیکند و باید دنبال M بگردید. اینجا جایی است که خرید بر اساس اسم — «دستکش ضداسید» — بیمعنی میشود.
| تیپ | شرط عبور | برچسب | کاربرد معمول |
|---|---|---|---|
Type A | دستکم ۳۰ دقیقه در برابر حداقل ۶ ماده | ۶ حرف زیر پیکتوگرام | انتقال و رقیقسازی مواد، واحد شیمیایی، آبکاری |
Type B | دستکم ۳۰ دقیقه در برابر حداقل ۳ ماده | ۳ حرف زیر پیکتوگرام | آزمایشگاه و تماس محدود با مادهی شناختهشده |
Type C | دستکم ۱۰ دقیقه در برابر حداقل ۱ ماده | بدون حرف | پاشش خیلی رقیق؛ حفاظت حداقلی |
سطح زمان نفوذ جدا شمرده میشود و مطابق EN 16523-1 سنجیده میشود: سطح ۱ بیش از ۱۰ دقیقه، سطح ۲ بیش از ۳۰، سطح ۳ بیش از ۶۰، سطح ۴ بیش از ۱۲۰، سطح ۵ بیش از ۲۴۰ و سطح ۶ بیش از ۴۸۰ دقیقه.
| حرف | مادهی آزمون | کجا مطرح است | جنس پیشنهادی |
|---|---|---|---|
A | متانول | شستوشوی قطعات، صنایع شیمیایی | بوتیل یا لاتکس ضخیم |
B | استون | رنگ و رزین، آزمایشگاه | بوتیل |
F | تولوئن | رنگسازی، چسب صنعتی | وایتون یا PVA — نیتریل جواب نمیدهد |
J | ان-هپتان | حلالهای نفتی، پتروشیمی | نیتریل ضخیم |
K | سود سوزآور ۴۰٪ | تصفیهخانه، شستوشوی صنعتی | نئوپرن یا نیتریل |
L | اسید سولفوریک ۹۶٪ | باتریسازی، آبکاری | نئوپرن یا بوتیل، ساقبلند |
M | اسید نیتریک ۶۵٪ | اسیدشویی و آبکاری | بوتیل |
P | آب اکسیژنه ۳۰٪ | ضدعفونی و صنایع غذایی | نیتریل |
وایتون و PVA را ما نه تولید میکنیم و نه وارد؛ اگر کارتان با تولوئن و حلالهای آروماتیک است، صادقانه بگوییم این قلم را باید از یک تأمینکنندهی تخصصی بگیرید. ترجیح میدهیم این را همینجا بنویسیم تا اینکه نئوپرن بفروشیم و شش هفته بعد شکایت بشنویم.
زمان نفوذ در آزمایشگاه و در دمای حدود ۲۳ درجه با تماس کامل و پیوسته اندازهگیری میشود. در محوطهی تیرماه یک واحد آبکاری، دما بالاتر است و نفوذ سریعتر اتفاق میافتد. مهمتر از آن، نفوذ دیده نمیشود: دستکش میتواند از نظر ظاهری کاملاً سالم باشد و ماده در مقیاس مولکولی از آن رد شده باشد. قاعدهی عملی ما این است که زمان اعلامشده را نصف کنید و همان را سقف زمان تماس بگذارید، نه عمر دستکش.
دستکش عایق برق: کلاس، رویهی چرمی و آزمون ششماهه
دستکش عایق تنها قلم این صفحه است که تاریخ دارد و مثل یک قلم مصرفی مدیریت میشود. کلاس را ولتاژ کار تعیین میکند و بین ولتاژ آزمون و ولتاژ کار مجاز، فاصلهای عمدی و بزرگ گذاشته شده — آن فاصله حاشیهی ایمنی شماست، نه ظرفیت اضافهای که بشود از آن خرج کرد.
| کلاس | حداکثر ولتاژ کار (AC) | ولتاژ آزمون | کاربرد معمول |
|---|---|---|---|
00 | ۵۰۰ ولت | ۲٬۵۰۰ ولت | تابلو روشنایی، کار سبک ساختمانی |
0 | ۱٬۰۰۰ ولت | ۵٬۰۰۰ ولت | تابلو فشار ضعیف، تعمیرات صنعتی |
1 | ۷٬۵۰۰ ولت | ۱۰٬۰۰۰ ولت | شبکهی توزیع |
2 | ۱۷٬۰۰۰ ولت | ۲۰٬۰۰۰ ولت | پست و شبکهی فشار متوسط |
3 | ۲۶٬۵۰۰ ولت | ۳۰٬۰۰۰ ولت | کار خط گرم فشار متوسط |
4 | ۳۶٬۰۰۰ ولت | ۴۰٬۰۰۰ ولت | کار خط گرم تخصصی |
رنگبندی کلاسها بین سازندهها یکسان نیست و هیچ الزام استانداردی برای رنگ وجود ندارد؛ کلاس را از حک روی مچ بخوانید نه از رنگ. حرفهای A، H، Z و R هم روی مچ به مقاومت در برابر اسید، روغن، ازن و ترکیب هر سه اشاره دارند.
یک تفکیک صادقانه: کلاس 00 و 0 از خط قالبگیری خودمان بیرون میآید. برای کلاس ۱ تا ۴ ما تولیدکننده نیستیم و این را در پیشفاکتور صریح مینویسیم؛ آن اقلام را با گزارش آزمون الکتریکی معتبر و تاریخ آزمون تحویل میدهیم و در ستون «تولید داخل» تیک نمیزنیم. در ارزیابی فنی، ادعای تولید چیزی که نمیسازیم، گرانتر از نبردن مناقصه تمام میشود.
دستکش عایق لاستیکی در برابر لبهی تیز، پلیسهی تابلو و نوک پیچگوشتی هیچ مقاومتی ندارد و یک سوراخ سوزنی کافی است تا کل حفاظت از بین برود. برای همین روی آن رویهی چرمی میپوشند. رویه باید از خود دستکش عایق کوتاهتر باشد و این اختلاف طول با بالا رفتن کلاس بیشتر میشود؛ رویهای که تا لبهی دستکش عایق بالا بیاید، مسیر خزش را کوتاه میکند و دقیقاً همان چیزی را خراب میکند که قرار بود محافظت کند.
استانداردها و آنچه هرکدام تضمین نمیکنند
هر استاندارد در این دسته یک خطر مشخص را میسنجد و دربارهی بقیه سکوت میکند. دستکشی که EN 388 دارد، دربارهی مواد شیمیایی هیچ حرفی نزده است؛ دستکشی که EN 407 دارد، معلوم نیست جلوی لبهی تیز بایستد. جمع کردن دو استاندارد روی یک دستکش شدنی است، ولی شرطش این است که هر دو پیکتوگرام و هر دو کد روی برچسب باشد. یک پیکتوگرام، دو ادعا را پوشش نمیدهد.
سایش، برش با تیغهی گردان، پارگی، سوراخ شدن، برش TDM و در صورت آزمون، ضربه. هیچ چیزی دربارهی حرارت، شیمی یا برق نمیگوید.
۴ رقم + حرف A تا F + Pپایهی همهی دستکشهای حفاظتی: بیضرر بودن ماده، pH، کروم ششظرفیتی در چرم، سایزبندی، طول و مهارت انگشتی. دستکش بدون این استاندارد، اصلاً دستکش حفاظتی حساب نمیشود.
سایز ۶ تا ۱۱ · مهارت ۱ تا ۵تیپ A، B یا C بر اساس تعداد ماده و زمان نفوذ. تضمین نمیکند در برابر مادهای که در فهرست آزمون نبوده مقاوم باشد — و بیشتر مواد صنعتی در آن فهرست نیستند.
تیپ A/B/C + حروفنفوذناپذیری در برابر باکتری و قارچ. اگر آزمون نفوذ ویروسی مطابق ISO 16604 هم پاس شود، کلمهی VIRUS زیر پیکتوگرام میآید؛ بدون آن کلمه، ادعای ویروسی معتبر نیست.
شش رقم: رفتار در برابر شعله، حرارت تماسی، همرفتی، تابشی، پاشش کم و پاشش زیاد فلز مذاب. برای جوشکاری بهتنهایی کافی نیست.
۶ رقمنوع A برای جوشکاری سنگین و نوع B برای کاری که مهارت انگشتی میخواهد، مثل آرگون. مرجع درست شرح فنی مناقصهی جوشکاری همین است، نه EN 407 تنها.
سه رقم: سرمای همرفتی، سرمای تماسی و نفوذ آب. رقم سوم فقط ۰ یا ۱ است و ۱ یعنی در آزمون ۳۰ دقیقهای آب نفوذ نکرده.
کلاس 00 تا 4 با ولتاژ کار مشخص. اعتبار این قلم به تاریخ آزمون بند است، نه به تاریخ خرید و نه به ظاهر سالم.
مقاومت عمودی کمتر از صد میلیون اهم. برای منطقهی ATEX همین استاندارد لازم است؛ EN 1149-5 مال لباس است و روی دستکش استناد به آن غلط است.
انتقالپذیری اصلاحشده در فرکانس متوسط زیر ۰٫۹ و در فرکانس بالا زیر ۰٫۶. یعنی حتی دستکش قبولشده هم ارتعاش فرکانس پایین چکش بادی را عملاً کم نمیکند.
TRM و TRHدستکش لاتکس زردی که در بازار با عنوان «ضداسید» فروخته میشود، هیچ آزمون نفوذی ندارد و روی مچش هم هیچ حرفی حک نشده. آزمون نفوذ، آزمون گران و زمانبری است؛ کالایی که چند برابر ارزانتر از دستکش تیپ A تمام میشود، آن آزمون را نداده است. بازرس اداره کار هم همین را میپرسد: «برگهی آزمونش کو؟»
چه چیزی باید روی خود دستکش حک شده باشد
EN ISO 21420 فهرست علامتگذاری اجباری را میدهد و ما همان را روی مچ و روی برچسب کارتن میزنیم. اگر محمولهای از ما گرفتید که یکی از این اقلام را نداشت، همان را برگردانید؛ بهانهی «چاپ روی این بچ نیفتاده» را خودمان هم قبول نداریم.
- نام یا نشان سازنده بههمراه نام مدل
- سایز مطابق
EN ISO 21420— عدد ۶ تا ۱۱ - پیکتوگرام خطر بههمراه کد کامل، نه فقط پیکتوگرام تنها
- شمارهی بچ و ماه و سال تولید؛ روی اقلام عایق برق، تاریخ آزمون الکتریکی هم
- ارجاع به دفترچهی راهنما و شرایط نگهداری و شستوشو
خانوادههای محصول ما
بافت ۱۳ گیج روی مغز HPPE، پوشش نیتریل فومی روی کف و نوک انگشت. انتخاب پیشفرض ما برای ورقکاری، انبار قطعات و خط مونتاژ سنگین.
برای لبهی ورق برشخورده، شیشه و قطعات پرس. سطح E به قیمت سنگینتر شدن و کمی خشکی در دست تمام میشود؛ برای کار ظریف پیشنهادش نمیکنیم.
نازک، خنک و با بالاترین حس نوک انگشت. نخ رسانا روی شست و اشاره برای کار با صفحهی لمسی. در کار روغنی سراغش نروید.
برای تعمیرات مکانیکی و کار با قطعهی روغنی. بافت شنی چنگش را در روغن سنگین و گریس نگه میدارد.
چرم شکافتهی گاوی، آستر پنبهای، دوخت با نخ آرامیدی و ساق ۳۵ سانتیمتری. نوع A برای جوش برق و برش هوا-گاز.
چرم بز نازک، برای جوشکاری که باید سیم را در انگشت حس کند. نوع B؛ در برابر پاشش سنگین مذاب کم میآورد و این را از قبل میگوییم.
ساق ۴۵ سانتیمتری، سطح داخلی فلوکدار برای پوشیدن و درآوردن راحت. تیپ A، با حروف آزمون روی مچ و در برگهی فنی.
لاستیک قالبگیریشده و بدون درز، با شمارهی سریال و تاریخ آزمون حکشده روی مچ. همراه رویهی چرمی محافظ عرضه میشود.
وزن ۴٫۵ گرم، بافت انگشتی، رنگ آبی. برای آزمایشگاه، صنایع غذایی و درمانگاه صنعتی. جعبهی ۱۰۰ عددی، کارتن ۱۰ جعبهای.
بالشتک ژل روی کف و پاشنهی دست، برای چکش بادی و فرز دستی. انتظار معجزه نداشته باشید؛ فرکانس پایین را کم نمیکند.
بافت ۱۵ گیج با پوشش PU
سبکترین گزینه و تنها گزینهای که کارگر مونتاژ درش نمیآورد. اما پوشش نازک است و در کار سنگین سه هفته هم دوام نمیآورد. اگر ایستگاه کارتان روغنی است، همینجا صرفنظر کنید.
- مهارت انگشتی
- سطح ۵
- دوام معمول
- ۲ تا ۵ هفته
- ضعف
- روغن و حرارت
بافت ۱۳ گیج با نیتریل کفمواج
نقطهی تعادل بازار ایران و پرتیراژترین قلم خط ما. برای ورقکاری، انبار قطعات و خط مونتاژ سنگین کافی است و کارگر هم پسش نمیزند. اگر بین گزینهها ماندهاید، پیشنهاد ما همین است.
- مهارت انگشتی
- سطح ۴
- دوام معمول
- ۴ تا ۱۰ هفته
- ضعف
- نه برای لبهی برشخورده
بافت مغز فولادی با نیتریل شنی
برای لبهی ورق تازهبرشخورده و شیشه. سطح بالاتر رایگان نیست: سنگینتر است، دست را زودتر خسته میکند و روی ایستگاهی که خطر برش ندارد فقط هزینهی اضافه است.
- مهارت انگشتی
- سطح ۳
- دوام معمول
- ۶ تا ۱۲ هفته
- ضعف
- وزن و خارش پوستی
چرم صنعتی جوشکاری
جایی که بافت اصلاً وارد نمیشود: جرقه، پاشش مذاب و حرارت تماسی. چرم در برابر برش عدد قابل اتکایی نمیدهد و بعد از خیس شدن و خشک شدن سفت میشود؛ این را جزو هزینهی مصرفی حساب کنید.
- ساق
- ۳۵ تا ۴۰ سانتیمتر
- دوام معمول
- ۳ تا ۶ ماه
- ضعف
- مهارت انگشتی پایین
آستین محافظ ضدبرش ۴۵ سانتیمتری با شکاف شست را هم میبافیم؛ جایی که دستکش تمام میشود و ساعد بیدفاع میماند، معمولاً همان جایی است که بخیه میخورد. در مقابل، دستکش زرهبافت فولادی مطابق EN 1082-1 برای قصابی و صنایع گوشتی را تولید نمیکنیم و توصیه میکنیم آن را از تأمینکنندهی تخصصی بگیرید. رنگ سازمانی، نخ رنگی مچ، برچسب و کارتن اختصاصی از تیراژ مشخص انجام میشود؛ جزئیاتش در راهنمای تولید سفارشی و OEM آمده است.
از استعلام تا تحویل کارتن
بنویسید کف دست کارگر با چه چیزی تماس دارد: لبهی ورق، روغن، اسید رقیق، جرقه، ولتاژ. ما کد EN 388 یا تیپ 374 را پیشنهاد میدهیم و اگر سطح پایینتری کافی باشد، همان را مینویسیم.
یک ست سایز ۷ تا ۱۱ میفرستیم. سایز دستکش با دور کف دست تعیین میشود نه با قد و وزن؛ در سفارشهای صنعتی، ۹ و ۱۰ بیشترین سهم را دارند و ۷ معمولاً کم سفارش داده میشود و بعد کم میآید.
این مرحله را حذف نکنید. دستکشی که سر جلسه خوب بهنظر میرسد ممکن است سر دستگاه لیز باشد یا با ماشهی ابزار جفت نشود. یک هفته روی همان ایستگاه، جواب را میدهد.
کد ششموقعیتی EN 388، تیپ 374 یا کلاس IEC، تیراژ، تفکیک سایز، زمان تحویل و شرط تعویض — همه روی یک برگهی قابل پیوست به اسناد مناقصه.
از هر بچ نمونهبرداری میشود و نتیجه با شمارهی بچ روی برگهی کنترل کیفیت میآید. برای اقلام عایق برق، گزارش آزمون الکتریکی با تاریخ همراه محموله است.
کارتنها بر اساس سایز جدا و برچسبگذاری میشوند تا انبار مجبور نشود برای پیدا کردن سایز ۱۱ ده کارتن باز کند. ارسال سراسری.
برای درج در شرح فنی پاکت ب
این بندها را مستقیم کپی کنید. اگر قلم شما رده ۳ است — شیمیایی یا عایق برق — بند نهاد اعلامشده را حذف نکنید؛ همان بند است که پیشنهادهای بیمدرک را کنار میگذارد.
- واحد شمارش
- جفت · کارتن ۱۲ جفتی
- حداقل سفارش
- ۵۰۰ جفت بافتنی · ۲۰۰ جفت چرمی
- زمان تحویل
- ۷ تا ۲۱ روز کاری بسته به تیراژ
- رنگ سازمانی بافت
- از ۲٬۰۰۰ جفت
- بند اجباری شرح فنی
- کد کامل EN 388 با شش موقعیت
- برگه کنترل کیفیت با شماره بچ و تاریخ تولید
- گزارش آزمون EN 388 نمونهی همان بچ
- گزارش آزمون الکتریکی و تاریخ آن برای اقلام عایق
- پروانه بهرهبرداری
- فاکتور رسمی، کد اقتصادی و شناسه ملی
- فرم تحویل PPE قابل امضای کارگر
| تیراژ (جفت) | زمان تحویل | رنگ سازمانی بافت | برچسب و کارتن اختصاصی |
|---|---|---|---|
| ۵۰۰ تا ۱٬۹۹۹ | ۷ تا ۱۰ روز | — | با هزینه |
| ۲٬۰۰۰ تا ۴٬۹۹۹ | ۱۰ تا ۱۴ روز | ✓ رایگان | رایگان |
| ۵٬۰۰۰ تا ۱۹٬۹۹۹ | ۱۴ تا ۲۱ روز | ✓ + نخ رنگی مچ | رایگان |
| ۲۰٬۰۰۰ به بالا | توافقی | ✓ + طرح بافت اختصاصی | رایگان |
یک نکته که به ضرر فروش کوتاهمدت ماست: دستکش، برخلاف کفش و کلاه، قلم مصرفی است و انبار کردن یکسالهاش کار درستی نیست. پوشش نیتریل و لاتکس در انبار گرم و در تماس با نور بهمرور سفت میشوند. بهجای یک سفارش بیستهزارتایی، قرارداد سالانه با تحویل فصلی ببندید؛ قیمت را در قرارداد تثبیت میکنیم و شما کارتن ترکخورده تحویل نمیگیرید. شرایطش در راهنمای خرید سازمانی و مناقصه نوشته شده است.
عمر مفید، بازرسی و معیار دورانداختن
دستکش تنها قلم PPE است که کارگر خودش تصمیم میگیرد کِی دورش بیندازد — و معمولاً دیرتر از موعد. بازههای زیر از نمونههای برگشتی و بازدیدهای دورهای خودمان درآمده، با شیفت هشت تا ده ساعته:
| خانواده | عمر معمول | معیار قطعی کنار گذاشتن |
|---|---|---|
بافت با پوشش PU | ۲ تا ۵ هفته | سوراخ شدن پوشش نوک انگشت |
| بافت با نیتریل کفمواج | ۴ تا ۱۰ هفته | نازک شدن پوشش کف تا نمایان شدن بافت |
| بافت با مغز فولادی | ۶ تا ۱۲ هفته | بیرونزدگی سیم از بافت |
| چرم جوشکاری | ۳ تا ۶ ماه | سفت و ترکخورده شدن چرم یا سوختن نخ دوخت |
| شیمیایی نئوپرن و بوتیل | بر اساس زمان تماس تجمعی | هر تورم، تغییر رنگ یا چسبندگی سطح |
| عایق برق | تا تاریخ آزمون بعدی | هر بریدگی، سوراخ، تورم یا لکهی روغن |
| نیتریل یکبارمصرف | یک بار مصرف | هر بار درآوردن از دست |
این ارقام شدیداً به نوع کار وابسته است؛ همان دستکش ۱۳ گیج در انبار قطعات دو برابر عمر میکند و روی پرس ضربهای نصف. برای برآورد بودجهی سالانه، مصرف را از انبار خودتان بگیرید نه از این جدول.
چرخهی بازرسی و آزمون دستکش عایق برق
دستکش را از مچ لوله میکنید تا باد شود، بعد کنار گوش و صورت میگیرید. صدای نشتی یا تورم نامتقارن یعنی همان لحظه کنار گذاشتن. سی ثانیه وقت میبرد و بهانه ندارد.
دنبال بریدگی، سوراخ سوزنی، تورم موضعی، لکهی روغن و ترک ازن بگردید. ترک ازن معمولاً خطوط ریز موازی است و از انبار کردن دستکش کنار موتور برقی میآید.
حداکثر هر ۶ ماه، در آزمایشگاه دارای صلاحیت و با ولتاژ آزمون همان کلاس. تاریخ آزمون روی مچ مهر یا حک میشود. آزمایشگاههای مرجع در ایران این خدمت را ارائه میدهند و ما آدرس و شرایطشان را در استعلام میدهیم.
دستکشی که بیش از ۱۲ ماه از تاریخ آزمونش گذشته، حتی اگر بستهبندی باز نشده باشد، قبل از تحویل دوباره آزمون میشود. تا خورده و زیر بار انبار نگذارید؛ در کیف مخصوص، ایستاده و دور از نور.
شمارهی سریال هر جفت، تاریخ آزمون و نام تحویلگیرنده. در بازرسی، همین دفتر است که کار را راه میاندازد، نه کارتن نو در انبار.
خشکشویی صنعتی با آب داغ و سفیدکنندهی کلردار، هم بافت HPPE را جمع میکند و هم الیاف آرامید را تضعیف. قاعدهی ما ساده است: آب حداکثر ۴۰ درجه، بدون سفیدکننده، خشک کردن در سایه و بدون خشککن گرم. و مهمتر از همه، بعد از سه چرخهی شستوشو دستکش را از ردیف حفاظتی خارج کنید؛ ظاهرش خوب میماند و عددش نه.
کنار دریل ستونی، تراش، متهی رومیزی و هر شفت دوار بیحفاظ، دستکش خودش عامل حادثه است؛ چون بهجای بریده شدن، گیر میکند و دست را با خودش میبرد. این را در جلسهی تحویل PPE صریح بگویید و در دستورالعمل ایستگاه بنویسید. ما هم همین هشدار را روی کارتن دستکشهای بافتنی چاپ میکنیم.
- گیجGauge
- تعداد سوزن در هر اینچ ماشین بافندگی. عدد بالاتر یعنی بافت نازکتر و مهارت انگشتی بیشتر — نه لزوماً سطح برش بالاتر. این دو را فروشندهها زیاد قاطی میکنند.
- زمان نفوذBreakthrough time
- زمانی که طول میکشد تا مادهی شیمیایی با نرخ مشخص از جنس دستکش عبور کند، مطابق
EN 16523-1. با «زمان تا پاره شدن دستکش» هیچ نسبتی ندارد. - تخریبDegradation
- تغییر فیزیکی جنس دستکش در تماس با ماده: تورم، سفت شدن، چسبندگی. مطابق
EN ISO 374-4سنجیده میشود و با نفوذ فرق دارد؛ دستکش میتواند هیچ نشانهی تخریب نداشته باشد و ماده از آن رد شده باشد. - آزمون TDMEN ISO 13997
- تیغهی مستقیم با بار افزایشی روی نمونه کشیده میشود و نیروی لازم برای بریدن در طول ۲۰ میلیمتر ثبت میشود. مرجعِ حرف
AتاFدرEN 388:2016همین است. - AQLAcceptance Quality Limit
- سطح کیفیت قابل قبول در نمونهبرداری آزمون سوراخداری، مطابق
EN ISO 374-2. عدد کمتر یعنی سختگیری بیشتر؛ برای دستکش شیمیایی معمولاً ۰٫۶۵ یا ۱٫۵ خواسته میشود. - رده ۳Category III PPE
- دستهبندی تجهیزات حفاظت فردی برای خطرهای برگشتناپذیر یا کشنده. دستکش شیمیایی، دستکش عایق برق و دستکش ضد ضربهی چاقو در این ردهاند و به شمارهی نهاد اعلامشده کنار CE نیاز دارند. دستکش ضدبرش معمولی رده ۲ است.
پرسشهای متداول
بهترتیب از چپ: سایش، برش با تیغهی گردان، پارگی و سوراخ شدن. هر کدام از ۰ تا ۴ (و برای برش تا ۵) درجهبندی میشوند و عدد بالاتر یعنی مقاومت بیشتر در همان آزمون مشخص. مثلاً رقم اول ۴ یعنی نمونه ۸۰۰۰ دور سنباده را تحمل کرده و رقم چهارم ۳ یعنی ۱۰۰ نیوتن در برابر سوزن استاندارد.
در ویرایش ۲۰۱۶ دو موقعیت دیگر هم اضافه شده: یک حرف A تا F برای آزمون برش TDM و در صورت انجام آزمون ضربه، حرف P. اگر روی دستکشی فقط چهار رقم میبینید، آزمون TDM انجام نشده و ادعای «سطح برش بالا» برایش قابل استناد نیست.
یک نکته که در ارزیابی فنی مهم است: X با 0 فرق دارد. X یعنی آزمون انجام نشده یا نتیجهاش معتبر نبوده؛ 0 یعنی انجام شده و نمونه حتی پایینترین سطح را نگرفته است.
این دو از دو آزمون کاملاً متفاوت میآیند و قابل تبدیل به هم نیستند. «سطح ۵» نتیجهی آزمون تیغهی گردان در EN 388 است؛ یک تیغهی گرد با بار ثابت که روی نمونه رفتوبرگشت میکند. مشکل اینجاست که الیاف شیشه و مغز فولادی این تیغه را کند میکنند و نتیجه بیاعتبار میشود — برای همین در ویرایش ۲۰۱۶ بهجای عدد، حرف X مینشیند.
A5 مال استاندارد آمریکایی ANSI/ISEA 105 است و از آزمون TDM میآید: تیغهی مستقیم با بار افزایشی، و نتیجه بر حسب گرم. معادل اروپاییاش حرف E روی EN 388 است، چون هر دو یک آزمون را با واحد متفاوت گزارش میکنند.
کوتاه: اگر فروشندهای «سطح ۵» را بهعنوان A5 به شما فروخت، احتمالاً دستکشی در حد سطح C یا D گرفتهاید. در شرح فنی، حرف TDM یا سطح ANSI را بنویسید، نه عدد موقعیت دوم را.
رویهی ما و آنچه در عمل در صنعت برق ایران اجرا میشود، آزمون الکتریکی دورهای با فاصلهی حداکثر ۶ ماه است، در آزمایشگاه دارای صلاحیت و با ولتاژ آزمون همان کلاس. تاریخ آزمون روی مچ مهر یا حک میشود و بدون آن، دستکش از نظر ما قابل تحویل به کارگر نیست.
دو قاعدهی مکمل را هم رعایت کنید. اول، آزمون بادی قبل از هر بار استفاده: دستکش را لوله میکنید تا باد شود و کنار صورت میگیرید؛ سی ثانیه وقت میبرد و بیشتر عیبها را همانجا نشان میدهد. دوم، دستکشی که بیش از ۱۲ ماه از تاریخ آزمونش گذشته — حتی اگر بستهبندیاش باز نشده — قبل از تحویل باید دوباره آزمون شود. و یادتان باشد این قلم در برابر روغن، ازن و نور آسیب میبیند؛ انبار کردن کنار موتور برقی، دستکش نو را در چند ماه از کار میاندازد.
دنبال حرف L زیر پیکتوگرام ارلن بگردید؛ L همان اسید سولفوریک ۹۶٪ در فهرست آزمون EN ISO 374-1 است. برای کار انتقال و رقیقسازی، تیپ A را بخواهید نه تیپ C، و ساق ۴۵ سانتیمتری بگیرید تا اسید از مچ وارد آستین نشود.
از نظر جنس، نئوپرن انتخاب اقتصادی و کارآمد است و بوتیل جایی که غلظت بالا و تماس طولانی دارید. دستکش نیتریل نازک و دستکش لاتکس خانگی برای این کار مناسب نیستند، هرچند در بازار با همین عنوان فروخته میشوند.
و یک هشدار عملی: زمان نفوذ اعلامشده یک عدد آزمایشگاهی در دمای حدود ۲۳ درجه است. در محوطهی گرم تابستان، آن را نصف کنید و همان را سقف زمان تماس بگذارید. نفوذ شیمیایی دیده نمیشود؛ دستکش سالم بهنظر میرسد و دست شما سوخته است.
برای دستکش یکبارمصرف، نیتریل در بیشتر کاربردهای صنعتی انتخاب بهتری است: در برابر سوراخ شدن مقاومتر است، با روغن و چربی کنار میآید و پروتئین لاتکس طبیعی را ندارد که در بعضی افراد حساسیت پوستی میسازد. لاتکس در مقابل حس لامسهی بهتری میدهد و برای کار ظریف راحتتر است؛ اگر واحد شما سابقهی حساسیت پوستی ندارد و کار با روغن نیست، لاتکس بیپودر گزینهی معقولی است.
برای پوشش دستکش بافتنی هم همین منطق برقرار است با یک تفاوت: پوشش لاتکس چیندار روی سطح زبر و خشک — آجر، میلگرد، چوب — بهترین چنگش بازار را میدهد و در روغن تقریباً هیچ. پوشش نیتریل عکس این است.
آب حداکثر ۴۰ درجه، شویندهی خنثی، بدون سفیدکنندهی کلردار و بدون خشککن گرم. خشکشویی صنعتی با آب داغ، بافت HPPE را جمع میکند و پوشش نیتریل را سفت؛ دستکش بعدش کوچکتر و لیزتر است و کارگر همان روز کنارش میگذارد.
الیاف آرامید مشکل دیگری هم دارد: در برابر ترکیبات کلردار و نور خورشید تضعیف میشود. دستکش آرامیدی را در آفتاب پهن نکنید و در سایه خشک کنید.
قاعدهی داخلی ما این است که بعد از سه چرخهی شستوشو، دستکش از ردیف حفاظتی خارج شود. صادقانه بگوییم شستوشو برای این خانواده یک راهحل اقتصادی نیست؛ برای بیشتر ایستگاهها، تعویض بهموقع ارزانتر از شستوشوی مکرر تمام میشود.
حداقل سفارش برای اقلام بافتنی ۵۰۰ جفت و برای اقلام چرمی ۲۰۰ جفت است. رنگ سازمانی بافت از ۲٬۰۰۰ جفت انجام میشود و در همان تیراژ هزینهی جداگانهای ندارد، چون پارتی رنگ نخ و تنظیم ماشین در همین حجم توجیه پیدا میکند. برچسب و کارتن با برند سازمان شما از همین پله رایگان است و نخ رنگی مچ — که برای تفکیک سطح برش بین واحدها خیلی به کار میآید — از ۵٬۰۰۰ جفت. قیمت در همهی پلهها استعلامی است و در پیشفاکتور با اعتبار زمانی مشخص نوشته میشود.
یک پیشنهاد که به نفع خودتان است: بهجای یک سفارش بزرگ سالانه، قرارداد سالانه با تحویل فصلی ببندید. دستکش قلم مصرفی است و پوششهای لاستیکی در انبار گرم بهمرور سفت میشوند.